بررسی بیماری نرمی کشکک زانو

 

بیماری نرمی غضروف استخوان کشکک زانو، اغلب در نوجوانان و جوانان ۱۰ تا ۲۵ ساله شایع است.
افراد در معرض خطر

* اگر محور ران در امتداد محور ساق نباشد، در نتیجه استخوان کشکک در جای خود قرار نگرفته و دچار کجی می ‌شود که می‌ تواند به داخل، خارج و حتی عقب منحرف شود. در چنین حالتی، به دلیل این که استخوان کشکک در جای خود قرار ندارد، بیمار دچار نرمی غضروف استخوان کشکک خواهد شد.
* دسته دیگری که دچار نرمی استخوان کشکک می ‌شوند، افراد بسیار فعال هستند. این دسته از افراد که به اصطلاح می‌ خواهند یک شبه قهرمان شوند، با وارد کردن فشار زیاد روی زانوی خود، ناخواسته استخوان کشکک خود را نرم می‌ کنند.
* افرادی که اصلا ورزش نمی ‌‌کنند نیز مستعد این عارضه هستند. این امر بیشتر در خانم‌ ها مشهود است، زیرا آن ها به‌ طور کلی هیچ‌ گونه حرکتی به اندام به خصوص پاهای خود نمی ‌دهند و در نتیجه عضلات ناحیه ران (عضله چهارسر)‌ آن ها لاغر می ‌شود. وقتی عضله ی چهارسر به هر علتی لاغر شود، استخوان کشکک نیز نرم می ‌شود.
علایم بیماری
* اولین علامت بالینی افرادی که دچار نرمی غضروف استخوان می ‌شوند، درد است، به خصوص هنگام بالا یا پایین آمدن از کوه یا پله‌ های زیاد.
* دومین علامت بالینی، قفل شدن موقتی زانو است و پس از مدت کوتاهی، از این حالت خارج می ‌شود.
* تورم هم از علایم این بیماری است که در ناحیه زانوها به وجود می ‌آید و باعث پیدایش ترشحاتی در مفصل زانو می ‌شود که معمولا رادیوگرافی ساده می‌ تواند در تشخیص آن، بسیار کمک‌ کننده باشد. گاه برای بهتر دیدن مشکل زانو از  MRI و آرتروزکپی استفاده می ‌شود.
از نظر علایم آسیب ‌شناسی، این بیماری به چهار مرحله تقسیم می‌ شود که معمولا در مرحله اول غضروف استخوان کشکک نرم می ‌شود و در مراحل بعدی به ترتیب غضروف استخوان خط‌ خطی و سپس تکه‌ ای از غضروف استخوان کشکک از جای خود جدا می‌ شود و در مرحله آخر، قطعه ‌ای از استخوان جدا شده در بستر می ‌افتد.
درمان
تقویت عضله چهارسر ران

بهترین درمان این بیماری، تقویت عضله چهارسر می باشد. چون این عضله لاغر می شود، بایستی برای قوی کردن آن ورزش‌‌ های مخصوصی را انجام داد:
* بیمار را روی تخت خوابانده و در حالتی که انگشتان پا رو به صورت است، عضلات بالای زانو را برای ۵ ثانیه سفت می کنند و سپس آن را رها می‌ کنند. این ورزش بایستی روزی ۳ بار و هر بار ۲۰مرتبه انجام شود.

* در حرکت دوم با قرار دادن بالش زیر زانو، سر انگشتان را به سمت صورت گرفته و عضلات چهارسر را منقبض می‌ کنند، یا با بستن وزنه ‌ای ۲ کیلویی به مچ پا، سر انگشتان را به سمت صورت برده و عضله چهارسر را به مدت ۵ ثانیه منقبض می‌ کنند.
با انقباض عضلات چهارسر، درد از بین می ‌رود و به مرور نرمی غضروف استخوان نیز رفع می ‌شود. به تدریج مایع داخل مفصل زانو نیز از بین می‌ رود.
* ورزش شنا نیز بسیار سودمند خواهد بود.
تغییر سبک زندگی
برای حل مشکل نرمی غضروف استخوان کشکک زانو، بایستی روش زندگی‌ مان را تغییر دهیم. به این منظور:
* از دو زانو و چهار زانو نشستن خودداری کنید.
* تا حد امکان از توالت فرنگی استفاده کنید.
* از کوهنوردی، دوچرخه ‌سواری و بالا و پایین رفتن از پله ‌های زیاد خودداری کنید تا دیگر نیازی به عمل جراحی نباشد.
در هر صورت، اگر مشکل لاغر بودن عضله ی چهارسر رفع نشود، بیمار در سال ‌های آتی دچار آرتروز خواهد شد.
دکتر محمود معتمدی – ارتوپد و فوق تخصص زانو
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران